Woekerpolis, hoe kom ik ervan af?

René Graafsma is een financieel adviseur die ooit zelf beleggingspolissen verkocht. Samen met financieel-economisch journalist Eric Smit schreef hij een boekje onder de veelzeggende titel: "Woekerpolis, hoe kom ik ervan af?" Een woekerpolis - de naam werd in 2006 geïntroduceerd in het consumentenprogramma TROS Radar - is een beleggingsverzekering met een ondoorzichtige kostenstructuur. Vaak zijn er risicoverzekeringen aan gekoppeld; de premie voor die verzekeringen wordt van de inleg afgehouden. Ook betaalt de verzekerde kosten van de beleggingsfondsen waarin de ingelegde premie wordt ondergebracht. Wat een beleggingspolis - vaak afgesloten om te voorzien in een zeker kapitaal op de pensioendatum - uiteindelijk oplevert is door de kostenfactor uiterst onzeker.

Overzicht
De eerste vijf hoofdstukken van het boek behandelen het ontstaan van beleggingsverzekeringen. Eerst komt de geschiedenis van de verzekeringsmaatschappijen in ons land aan de orde en vervolgens is er een overzicht van de veranderende regelgeving gedurende de laatste decennia. Belangrijk hierbij is de opheffing van het structuurbeleid waardoor de scheiding tussen banken en verzekeraars verdween. Gelijktijdig werd de invloed van buitenlandse verzekeringsproducten steeds groter; termen als ‘universal life' en ‘unit linked' verwijzen daarnaar. Al deze ontwikkelingen samen leidden ertoe dat beleggingspolissen op de markt werden gebracht die zowel voor assurantietussenpersonen als voor de klant te ingewikkeld waren om te kunnen overzien.

Panel
De hoofdstukken waarin de algemene lijn wordt geschetst zijn ook aardig om te lezen voor degenen die geïnteresseerd zijn in financiële geschiedenis. Hoofdstuk 7 tot en met 11 zijn puur bestemd voor mensen die denken over een woekerpolis te beschikken en die er vanaf willen. De lezer maakt kennis met een panel van vijf personen. Elk van hen beschikt over een bepaalde woekerpolis. Aan de hand van de eigenschappen van de betreffende beleggingsverzekering wordt bekeken welke actie het panellid het best kan ondernemen. In het boek geven de auteurs ruiterlijk toe dat het heel veel moeite, doorzettingsvermogen en geworstel met ingewikkelde procedures kost voordat je van een woekerpolis af bent.

Zelf beleggen
Interessant is nog de conclusie van de Amsterdamse hoogleraar Arnoud Boot die op 20 november 1995 een onderzoek publiceerde naar koopsommen en premiestortingen. In een citaat uit dit onderzoek in het boek stelt hij: ‘Het gegarandeerde kapitaal bij overlijden is nagenoeg altijd minder dan wat zou zijn opgebouwd bij het "normaal" beleggen of sparen.' Voor wie snel aan de slag wil, bevat het boek een checklist, aan de hand waarvan de lezer al dan niet verdere stappen kan overwegen.

Woekerpolis, hoe kom ik er vanaf?, auteurs: René Graafsma en Eric Smit, uitgeverij Bertram + de Leeuw Uitgevers, ISBN 978 94 615 60155.