Van tulpenbol tot rommelhypotheek

In oktober 2007 verscheen het boek Bubbels, met als subtitel: Spraakmakende financiële crises uit de geschiedenis. In het nawoord van dit boek schrijft Marius van Nieuwkerk, die samen met beurshistoricus Cherelt Kroeze de hoofdredactie voerde, over de toen actuele situatie: "Midden zomer 2007 staat in het teken van een crisis op de Amerikaanse huizenmarkt." Verderop vraagt Van Nieuwkerk zich af of een spoedige crash zal volgen. Hoe het sinds de zomer van 2007 verder is gegaan weet inmiddels iedereen. Het werd dus hoog tijd voor een tweede versie van Bubbels, dit keer op de markt gebracht onder de veelzeggende naam Van tulpenbol tot rommelhypotheek en aangevuld met de gebeurtenissen van de afgelopen drie jaar. De econoom Hans Stegeman actualiseerde het boek met zijn hoofdstuk ‘De financiële crisis van 2007/2008' en hij schreef ook een nieuw nawoord.

51 crises
Voor wie de eerste versie van het boek heeft gemist: in Bubbels en nu dus in Van tulpenbol tot rommelhypotheek, vertellen vooraanstaande auteurs op het gebied van de financiële geschiedenis hun verhaal over verschillende crises. Daar zitten heel bekende bij zoals de tulpenmanie, de crash van 1929, de oktoberkrach van 1987 en de dotcomzeepbel. Minder bekende crises komen eveneens aan bod, zoals de Mississippibubbel, de windhandel van 1720 in Nederland, de Cornfeldbubbel en de Japanse vastgoedbubbel. Ofschoon iedere financiële crisis regeringen en belanghebbenden voor grote problemen stelt, lukt het kennelijk niet ze te voorkomen. Een overzicht in het boek maakt dat duidelijk. Van het begin van de zeventiende eeuw, toen Duitsland zijn eerste grote inflatie meemaakte tijdens de Dertigjarige oorlog, tot de kredietcrisis van 2007 zijn er maar liefst 51 crises geweest. Als we Hans Stegeman mogen geloven zullen crises altijd blijven bestaan, want "overoptimisme ligt op de loer en voor je het weet is de kiem gelegd voor een nieuwe bubbel."

Digibeet
Het hoofdstuk dat Hans Stegeman aan het boek heeft toegevoegd maakt stap voor stap duidelijk welke factoren hebben geleid tot de situatie waarin we ons nu bevinden. Het legt verbanden tussen de Amerikaanse hypotheken, het securisatieproces binnen de banken, het optimisme in de financiële sector en uiteindelijk de vertrouwenscrisis. Ook probeert Stegeman antwoord te geven op de schuldvraag (hebzucht, en daar lijdt de hele mensheid aan) en op de vraag hoe het uiteindelijk zal aflopen. Het hoofdstuk is - net als bij de andere crisisverhalen - voorzien van aardige anekdotes. Zelfs al is het niet waar, dan blijft het verhaal over de ondergang van de zakenbank Lehman Brothers door geklungel van een enkele digibeet kostelijk om te lezen.

Van Tulpenbol tot rommelhypotheek, de financiële crisis in historisch perspectief, onder redactie van Cherelt Kroeze, Marius van Nieuwkerk, Hans Stegeman, 180 bladzijden, uitgegeven door Van Sonsbeek Publishers, NIBE-SVV en de Stichting VvdE; ISBN 978 905516 267 3, prijs € 19,95.