AEX-Index® 30 Jaar
De AEX-Index hoort bij de Amsterdamse beurs, al 30 jaar lang.
In 1983 maakte de Nederlandse financiële wereld kennis met een nieuw fenomeen: een index die door de beurs zelf werd samengesteld, met de belangrijkste aandelen van het land. Zo’n index was niet alleen nieuw voor Nederland, maar voor heel Europa. De AEX-Index was namelijk ook de allereerste blue‑chipindex in Europa.
Tot 1983 was het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de enige instelling in Nederland die beursgraadmeters publiceerde. Vanaf het begin had de AEX-Index echter al een andere bestaansgrond dan de CBS index. De AEX-Index was namelijk bedoeld als onderliggende waarde om derivaten, zoals opties en futures, op te verhandelen. Op 18 mei 1987 werden indexopties op de AEX-Index geïntroduceerd en een jaar later kwamen de AEX-futures op de beurs. Volgens een van de beurslegenden stelde toenmalig optiebeursdirecteur Tjerk Westerterp de allereerste index samen op de achterkant van een sigarendoosje, in de trein tussen Luik en Luxemburg. Hij kwam tot 13 beursgenoteerde fondsen: ABN, Ahold, Akzo, Amro, Gist-Brocades, Heineken, Hoogovens, KLM, Royal Dutch, Nationale Nederlanden, Philips, Unilever en Nedlloyd. Dit lijstje groeide later via 15 uit tot 20 ondernemingen en uiteindelijk zouden het er 25 worden. Per kwartaal wordt naar de samenstelling van de index gekeken en beoordeeld of de fondsen hierin nog steeds toonaangevend zijn voor de markt.
Gemiddeld gaan er per dag op de AEX-Index 45.000 futures en 85.000 opties om. Maar de AEX-Index wordt niet alleen gebruikt als onderliggende waarde voor opties en futures. Op het moment worden er bijvoorbeeld meer dan 1.000 gestructeerde producten aan de index gekoppeld. In de 30 jaar is de AEX‑familie geregeld uitgebreid. Geïnspireerd door de AEX-Index werd in 1995 de “AMX-Index®” en in 2005 de “AScX-Index®” geïntroduceerd voor respectievelijk middelgrote en kleine bedrijven. Door de jaren heen zijn er ook steeds andere varianten op de AEX-Index gekomen. Zo zijn er bijvoorbeeld twee dividendvarianten: “AEX GR” en “AEX NR”, de “AEX-volatility” (graadmeter van de volatiliteit van de AEX‑Index), de “AEX covered call” en de “AEX Equal Weight Index”.
Een greep uit dertig jaar AEX-Index:
- De grootste procentuele stijging van de AEX® was op 11 november 1987 met 11,83%.
- De grootste procentuele daling van de AEX was op 19 oktober 1987 met 12 %.
- 1988 was het jaar met de hoogste indexstijging tot nu toe: + 51.12%.
- De hoogste stand van de AEX tot nu toe was 703.18, bereikt op 5 september 2000.
- 2008 was in deze periode het jaar met de grootste indexdaling: -52.32%.